Liberał z Komorowic
Liberał z Komorowic

Jedyny liberał przy okrągłym stole (i to po stronie rządowej!), autor liberalnej ustawy o działalności gospodarczej zwanej „ustawą Wilczka”.

Nazywana też „konstytucją polskiej przedsiębiorczości” przyczyniła się do powstania tylko w roku 1989 3,5 mln przedsiębiorstw i 6 mln nowych miejsc pracy w ciągu pierwszych 2 lat jej obowiązywania. Wprowadzając gospodarkę wolnorynkową w bezprecedensowy sposób zliberalizowała życie gospodarcze w Polsce. 
Gdyby żył, 25 stycznia skończyłby 87 lat. Z wykształcenia inżynier chemik (specjalizował się w chemii organicznej: syntetykach zapachowych, kremach i proszkach do prania). Oprócz Politechniki Śląskiej, kończył także studia prawnicze (UJ i UW) o specjalności  prawo międzynarodowe i Wyższe Studium Ekonomiki Przemysłu. Był przedsiębiorcą, wynalazcą i autorem licznych patentów z dziedziny chemii (IXI 65 to jego wynalazek i patent; otrzymał za niego milion ówczesnych złotych). Od 14.10.1988–12.09.1989 minister przemysłu w rządzie Mieczysława F. Rakowskiego. 
Mieczysław Karol Wilczek ur. się 25 stycznia 1932 r. w Komorowicach Bielskich. W czasie wojny, gdy  wypasał krowy u bauera, nauczył się sam pisać i czytać. Te umiejętności sprawiły, że po wojnie tylko rok chodził do szkoły powszechnej (czyli podstawowej - pół roku do klasy czwartej i pół roku do ósmej). Gimnazjum i technikiem chemiczne to kolejne etapy jego edukacji. Był chemikiem pasjonatem. Już w trakcie nauki w technikum miał swoje prywatne laboratorium, które było większe i lepiej wyposażone niż to szkolne. Imponował wiedzą i na II roku studiów na Wydziale Chemii jako wyróżniający się student, został asystentem. W roku 1957 w wyniku dowcipu zawistnych kolegów, którzy bez jego wiedzy zgłosili go do konkursu, wygrał konkurs i został dyrektorem fabryki kosmetyków „Viola” w Gliwicach.  Kolejne etapy jego pracy w przemyśle to: Warszawska Fabryka Syntetyków Zapachowych „Aroma” (gł. Inżynier i z-ca dyrektora), Zjednoczenie Przemysłu Chemii Gospodarczej „Pollena” (z-ca dyr.). Dał się poznać  jako  zdolny organizator i racjonalizator. Znał kilka języków obcych, dużo podróżował po świecie i nawiązywał kontakty. Współpracował z Shellem, przyczynił się do rozpoznawalności marki Pollena, która w krajach RWPG była czymś w rodzaju waluty.
Wprowadził w Polsce innowacyjny program detergentowy, w roku 1965 opatentował i wdrożył do produkcji proszek IXI65. 4 lata później odchodzi z „Polleny”. Za oszczędności i pieniądze uzyskane z patentów i wynalazków kupił pod Stanisławowem 16 ha ziemi i rozpoczyna działalność gospodarczą – Laboratorium Biochemiczne magister inżynier Mieczysław Wilczek. Zaczął produkcję kosmetyków z żółtka jaj perliczek (tłuszcz z jaj perliczek zawiera 40x więcej witamin A, E i F  niż zwykłe żółtko kurze).Opatentował metodę produkcji oleju witaminowego z tych żółtek. Jego partyjni towarzysze nie mogli zrozumieć jak były dyrektor „Polleny” może produkować prywatnie kremy. Ciągle modyfikował i ulepszał produkowane przez siebie kremy, które stały się hitem eksportowym, aż do momentu cofnięcia licencji na produkcję kosmetyków (uczynili to jego partyjni koledzy !). Wtedy to przerzucił się na produkcję koncentratów paszowych z odpadów poubojowych. Na bazie jego patentu technologicznego powstało w Polsce 20 takich przetwórni. Był także: wiceprezesem Towarzystwa Wspierania Inicjatyw Gospodarczych i spółki Polnippon. Zmarł, w dziwnych okolicznościach,  30 kwietnia 2014 roku w Warszawie.    
Będąc rzecznikiem gruntownych zmian w strukturze i metodach zarządzania gospodarką, proponował zamknięcie nierentownych zakładów pracy, w tym 15 kopalń, co miało doprowadzić do zwiększenia rentowności, podniesienia płac i zlikwidowanie pracy w niedziele i święta. Chciał także zamknąć, generującą straty, Stocznię Gdańską. Jego założenia i propozycje zmian w gospodarce, ze względu na presję związków zawodowych, nie zyskały  wtedy uznania w rządzie.
Ustawa jego autorstwa (Dz. U. z 1988, nr 41, poz. 324)  liczyła 5 stron i składała się  tylko z 54 artykułów i obowiązywała od 1 stycznia 1989 do końca roku 2000. Zgodnie z jej zapisami koncesjonowaniu podlegało 11 sfer działalności gospodarczej. Wprowadzała tak innowacyjne, na tamte czasy, rozwiązania jak: Art.1. Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej  jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa, Art.4.  Podmioty gospodarcze mogą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonywać czynności i działań, które nie są przez prawo zabronione, Art. 5. Podmiot gospodarczy może zatrudniać pracowników w nieograniczonej liczbie i bez pośrednictwa urzędów zatrudnieni, Art. 7. Podmioty gospodarcze niezależnie od typu własności, na jednolitych zasadach podlegają obciążeniom publicznoprawnym, Art.25. Podatek dochodowy, należny od podmiotów gospodarczych, nie może być ustalony w kwocie przekraczającej 50% dochodów osiągniętych z działalności gospodarczej w roku podatkowym.   
Wielokrotnie (40 razy) w swej historii nowelizowana, a każda kolejna nowela prowadziła do ograniczenia swobody działalności gospodarczej - zakończyła „żywot” 1 stycznia 2001. Została zastąpiona ustawą Prawo działalności gospodarczej z 19 listopada 1999 r. Po dzień dzisiejszy stanowi wzór modelu gospodarczego opartego na wolnym rynku, choć  część ekspertów wyraża zdecydowany pogląd, iż powrót do niej byłby, w dzisiejszej rzeczywistości ekonomicznej, niemożliwy. 
 
Krzysztof  Kozik
 


Lista
Strona główna

Reklama

Reklama

Reklama